We merken de laatste jaren extremere weersomstandigheden in binnen- en buitenland gedurende de zomerperiodes. Enerzijds hebben we meer en vaker te kampen met wateroverlast. Anderzijds hebben we ook meer en langere periodes van droogte. We zijn dus genoodzaakt onze private tuinen hierop af te stemmen. In volgend artikel leg ik u graag uit welke maatregelen u als tuineigenaar kan toepassen om zoveel mogelijk te kunnen omgaan met die droogteperiodes.

Zo weinig mogelijk verharding toepassen in de tuin

Hoe minder verharding in de tuin, hoe beter voor de waterdoorlaatbaarheid. En hoe beter voor de waterdoorlaatbaarheid, hoe meer water er in de bodem kan opgenomen worden. Bijgevolg is het tijdens warme zomerdagen een stuk koeler in een tuin zonder enige vorm van verharding dan in een tuin die volledig gebetoniseerd is. Tevens zorgt die extra wateropname in de bodem voor extra water voor de beplanting (logisch toch?) waardoor planten langer groen blijven, er minder water aan de planten moet gegeven worden en de bijen en andere dieren mee kunnen genieten van de extra voedingsbronnen die de beplanting kunnen bieden.

Vierdubbele winst dus: goed om extra koelte te hebben in de zomer, de planten kunnen beter tegen droge zomerdagen, de portemonnee ziet er minder van af en het is nog eens goed voor de biodiversiteit ook! Dus hop, haal een aantal klinkers uit je terras, maak je terras kleiner (indien mogelijk) en zet een extra hoeveelheid planten in de plaats.

Wil je nog een stap verder gaan. Gebruik dan volledig waterdoorlaatbare verhardingen (dolomiet, lavasteen,..) of half waterdoorlaatbare verhardingen (kleiklinkers en betonklinkers) in de plaats van grote vlakken uitgewassen beton of natuursteen met een cementvoeg.

Een bijkomend voordeel van minder verharding is dat het water van flinke regenbuien (zoals we helaas hebben gezien in Wallonië in zomer 2021) sneller weg kan als de grond niet dicht gebetonneerd is. Hou dit in het achterhoofd mocht je nu alsnog denken om de tuin volledig te verharden.

Water laten infiltreren / opvangen.

Gratis water. Fantastisch toch? Iets nuttigs dat nog gratis uit de lucht komt gevallen. Daar mogen we blij mee zijn. Daarom is het interessant om bij de aanbouw van een nieuwe woning een regenput te voorzien in de plannen. Hiermee kan je de planten gratis en voor niks blijvend voorzien van water gedurende droge periodes. Of de wasmachine laten draaien,…

Water dat verder te veel op je perceel valt kan het best ter plaatse geïnfiltreerd worden in de bodem. Dit aan de hand van een wadi. In de basics is een wadi een infiltratieput op het laagste deel van het perceel, waar water de kans krijgt te infiltreren in de bodem. Hierdoor wordt het rioolsysteem minder belast en is er terug meer water in de bodem. Goed voor de grondwaterstand, goed voor de planten en bijgevolg goed voor de biodiversiteit.

Niet te vaak en op juiste tijdstippen water geven.

Niet te vaak water geven?? Inderdaad u leest het goed. Planten kunnen beter tegen de droogte dan je zou denken. Door ook tijdens de drogere periodes het water geven te beperken, verplichten we de planten om dieper in de grond te gaan wortelen op zoek naar water. Bijgevolg hebben ze een sterker wortelgestel en kunnen ze beter overweg met lange periodes van droogte.

Hierbij maak ik wel even de kanttekening. Als een plant duidelijk nood heeft aan water door zijn bladeren te laten hangen, mag er niet te lang meer gewacht worden met water geven. En als het moment van water geven is aangebroken dient men zeker niet te zuinig te zijn op het water. Een volle emmer water om een enkele grote heester water te geven is zeker niet overdreven. Houdt de waterbehoefte vooral bij planten in pot zeer goed in de gaten. Dus onthoud, als de plant zijn bladeren niet laat hangen -> niet onmiddellijk nodig om water te geven. Laat de plant zijn bladeren hangen (ten gevolge van de droogte!) -> veel water geven.

Een extra tip wat water geven betreft. Geef om verbranding te voorkomen alleen maar ’s morgens in de vroege uren of ’s avonds water. Druppels werken namelijk als een vergrootglas op het blad. Dus ieder waterdruppeltje dat op het blad terechtkomt versterkt het zonlicht en vormt zo een verbrand puntje op het blad. Om zeker te zijn dat de hoeveelheid gegeven water geen schimmelvorming veroorzaakt wordt er een voorkeur gegeven aan ’s morgens vroeg water te geven in plaats van ’s avonds laat. Maar daar moet je tijd voor hebben. Een druppelslang met timer kan hier uitsluitsel bieden.

Om diezelfde redenen is het ook beter om zo veel als mogelijk aan de voet van de plant water te geven. Niettegenstaande dat aan de voet water geven ook nog eens efficiënter is voor de wateropname. Planten nemen alleen maar water op via de wortels. Dus het zijn de wortels die water moeten krijgen, niet de bladeren.

Een waterelement plaatsen op het terras / in de tuin.

Water onttrekt warmte aan de lucht. Of met andere woorden, water zorgt voor verkoeling. Daarom is het interessant om een waterelement te voorzien op het terras of in de tuin. Zo kan u genieten van de extra koelte op uw terras tijdens de hete zomerdagen. Het rustgevende geluid van een klein watervalletje of fonteintje is een extra winst om een gezellige tuin te creëren.

Mulch gebruiken als bodembedekker tussen verse aanplantingen.

Eén van de beste tips dat ik kan meegeven betreffende de tuin bestendig maken tegen droogteperiodes is het gebruik van mulch als bodembedekking. In hoveniersjargon spreekt men ook wel eens over ‘mulchen’.

Wat is mulch en waarom is het een goed idee dit te gaan toepassen? Mulch is een verzamelnaam voor allerhande snoeiafval (schors, bladeren, verhakseld hout, takken,…) die we als bodembedekking kunnen gaan toepassen. Er zijn meerdere redenen waarom dergelijk snoeiafval een goede bodembedekker vormt. Het bevordert enerzijds het bodemleven door als voedselbron te dienen voor regenwormen en insecten,… Wat op zijn beurt dan weer de biodiversiteit ten goede komt. Anderzijds is het voordelig voor u als tuinder, want negen kansen op tien heeft u toch al snoeiafval vanuit de tuin die anders naar het containerpark zou moeten gebracht worden. Het wegbrengen van dit snoeiafval zou dus toch tijdsverlies zijn die u alleen maar geld kost. Simpelweg uitstrooien tussen de beplanting is dus een veel gemakkelijker en goedkoper alternatief.

En wat met het omgaan met droogteperiodes? Een degelijke laag mulch op de bodem (7 à 10 cm dik) gaat verdamping van water in de bodem tegen. Minder verdamping van water in de bodem betekent dat er meer en voor een langere tijd water in de bodem vastgehouden wordt die beschikbaar blijft voor de planten. Wat de planten op hun beurt dus bestendiger maakt tegen een langere periode van droogte.

Een laatste voordeel van het gebruik van mulch is dat het ongewenste kruiden (tijdelijk) tegenhoudt. Hierdoor oogt de tuin ook veel netter. Wat voor velen dan weer als muziek in de oren zal klinken.

Droogteresistente beplanting

Planten zorgen voor sfeer en kleur in de tuin en geven de biodiversiteit een flinke duw in de rug. Indien degelijk nagedacht over het beplantingsplan kunnen ze zelfs het benodigde onderhoud aan de tuin aanzienlijk doen verminderen.

Het zou dus zonde zijn mocht de beplanting die eens weelderig groeide en bloeide het op een gegeven moment moeten begeven ten gevolge van een droogteperiode. Om de tuin dus te behoeden voor dergelijke verliezen is het sterk aangeraden beplanting toe te passen die zeer sterk kan omgaan met droogtes. Voorbeelden van zo’n planten zijn Trachystemon orientalis, Euonymus alatus, Elaeagnus ebbingei, Hemerocallis, Salvia microphylla,…

Close-up van het blad van Trachystemon orientalis.

Beplanting in lagen toepassen

De sleutel naar een weelderige tuin die een lange droogte kan doorstaan is een ijzersterk beplantingsplan. Een beplantingsplan die bestaat uit meerdere lagen, namelijk een laag met bomen, struiken, heesters, bodembedekkers,… Hoe meer lagen, hoe stabieler de vochtigheid (en wind) in de tuin is en hoe beter de tuin kan tegen een droogteperiode. Gebruik hierbij de methode van de juiste plant op de juiste standplaats en je hebt er bovenop dan nog eens een tuin die na enkele jaren maar beperkt onderhoud meer vraagt, er mooi blijft uitzien en een sterke meerwaarde biedt aan de dieren in de omgeving.

U wenst uw tuin her aan te leggen aan de hand van bovenstaande methodes, maar ontbreekt de plantenkennis om een ijzersterk beplantingsplan te maken? Aarzel dan niet om me te contacteren via info@ecoscaping.be. Ik help u graag verder.